Klankschalen: zo bespeel je er een en gebruik je hem bij meditatie

De eerste keer dat je een klankschaal hoort, lijkt het geluid nog lang in de lucht te blijven hangen nadat de slag is weggestorven. Die langzame, warme klank is precies de reden waarom zoveel mensen er naar grijpen als ze even willen pauzeren, ademen en in het moment willen landen. Een klankschaal bespelen is makkelijker dan het lijkt. In deze gids lees je de basis, een korte meditatie voor vanavond en hoe je je schaal verzorgt.

Wat is een klankschaal?

Klankschalen, vaak Tibetaanse of Himalaya-schalen genoemd, worden al lang in de Himalaya en daarbuiten gebruikt bij meditatie en ritueel. Traditionele schalen zijn gemaakt van metaallegeringen en worden aangeslagen of gewreven voor een aanhoudende toon met zachte boventonen. Veel mensen merken dat luisteren naar deze klank helpt om de geest te vertragen. Daarom zijn klankschalen geliefd bij meditatie, yoga en rustige avondrituelen.

Metalen of kristallen klankschaal?

Beide zijn prachtig, maar ze klinken en gedragen zich anders.

• Metalen schalen zijn met de hand afgewerkt en geven een warme, gelaagde klank waarin meerdere tonen samenvloeien. Ze zijn stevig, vergevingsgezind voor beginners en geven je ruimte een traditionele uitstraling.
• Kristallen schalen zijn meestal van kwarts en geven een zuivere, heldere en lang doorklinkende toon. Ze zijn kwetsbaarder, dus ze vragen wat extra zorg bij hanteren en opbergen.

Ben je nieuw, dan is een metalen schaal van gemiddelde grootte een vriendelijk begin. Kies een kristallen schaal als je houdt van een zuivere, heldere toon en er graag voorzichtig mee omgaat.

Wat heb je nodig: een klopper en een kussentje

De meeste schalen worden geleverd met een houten klopper, soms met een zacht vilten of suède uiteinde. Een gevoerd uiteinde geeft een zachtere, ronde slag, terwijl kaal hout een helderder geluid maakt. Om te wrijven werkt een gladde, stevige stok het best.

Het tweede onmisbare ding is een klein ringkussen. Door de schaal op een kussentje of op je open hand te laten rusten, kan hij vrij trillen. Een schaal die plat op een harde tafel staat, klinkt gedempt en kan rammelen. Een kussen beschermt bovendien zowel de schaal als je meubels.

Twee manieren om te bespelen: aanslaan en wrijven

Aanslaan

Dit is de eenvoudigste methode. Houd de klopper losjes vast, zoals een pen, en tik zachtjes tegen de buitenkant van de schaal, ongeveer halverwege de wand. Haal de klopper meteen weg, zodat het geluid kan uitklinken. Sla niet hard; een zachte slag geeft de volste toon. Wacht tot de klank bijna is weggestorven voordat je opnieuw slaat.

Wrijven

Wrijven geeft het aanhoudende "zingende" geluid. Houd de klopper stevig vast en druk de zijkant tegen de buitenrand. Laat hem langzaam in een gelijkmatige cirkel rond de rand lopen, met constante druk en snelheid, alsof je de rand poetst. Eerst hoor je een zacht geruis, daarna begint de schaal te zoemen en harder te worden. Piept het, ga dan langzamer of druk iets harder. Gebeurt er niets, probeer dan meer druk. Het kost een paar pogingen, dus heb geduld met jezelf.

Een klankmeditatie van 5 minuten

Ervaring heb je niet nodig. Zoek een rustig plekje, zit comfortabel en zet je schaal op het kussentje binnen handbereik.

1. Tot rust komen (1 minuut). Sluit je ogen en adem een paar keer rustig in en uit. Laat je schouders zakken.
2. De eerste slag. Sla de schaal één keer zacht aan en luister gewoon. Volg de klank tot hij helemaal verdwenen is.
3. Luisteren in lagen (2 minuten). Sla opnieuw aan en let op de verschillende tonen in het geluid. Waar voel je het: in je oren, borst, handen? Er is geen goed antwoord.
4. Wrijven proberen (1 minuut). Als je wilt, wrijf je langzaam langs de rand en laat je het geluid aanzwellen en wegebben, in het ritme van je ademhaling.
5. Stilte (1 minuut). Zit na de laatste toon even stil. Geniet van de rust voordat je je ogen opent.

Veel mensen vinden een paar minuten zoals dit een fijne manier om de ochtend te beginnen of de dag af te sluiten.

Tips voor beginners

• Houd je grip ontspannen. Een strakke hand dempt het geluid.
• Houd je de schaal op je handpalm, houd je vingers dan van de zijkanten af, zodat hij kan klinken.
• Probeer verschillende plekken op de schaal. Het geluid verschilt tussen de rand en de wand.
• Begin in een stille ruimte en zet je telefoon uit.
• Verwacht geen optreden. Geniet gewoon van het geluid.

Je klankschaal verzorgen

• Veeg de schaal af met een zachte, droge doek. Voor vingerafdrukken op een metalen schaal is een licht vochtige doek prima, gevolgd door afdrogen.
• Vermijd scherpe schoonmaakmiddelen en metaalpoets, die de afwerking kunnen vervagen en het oppervlak anders laten aanvoelen.
• Zet de schaal altijd op zijn kussen, nooit direct op glas of steen, om krassen te voorkomen.
• Bewaar kristallen schalen in hun gevoerde hoes, uit de buurt van plotselinge temperatuurwisselingen, en stapel ze nooit.
• Houd schalen uit de buurt van vochtige ruimtes om vlekken en ongewenste aanslag te voorkomen.

Laat het geluid je vinden

Er is geen verkeerde manier om van een klankschaal te genieten, alleen de manier die voor jou rustig voelt. Begin langzaam, luister meer dan je speelt en laat de gewoonte vanzelf groeien. Als je eraan toe bent, ben je welkom om door onze klankschalen te bladeren en te horen welke toon je aanspreekt.