Diwali, het lichtfeest, is voor veel hindoeïstische, jaïnistische en sikh-gezinnen, en voor anderen in India en de rest van de wereld, een van de vreugdevolste momenten van het jaar. Huizen worden schoongemaakt, lampjes aangestoken en zoetigheid gedeeld. Je hoeft niet in India te wonen om van de warmte te genieten. Hier vind je een rustige gids om Diwali thuis te vieren, zeker als het nieuw voor je is.
Wat Diwali viert
In de kern viert Diwali, of Deepavali, de overwinning van licht op duisternis en van kennis op onwetendheid. De verhalen erachter verschillen per regio en gemeenschap. In een groot deel van Noord-India herdenkt het de terugkeer van Heer Rama naar Ayodhya na jaren van ballingschap. In delen van het zuiden markeert het de overwinning van Krishna op de demon Narakasura. Jains eren de bevrijding van Mahavira en sikhs vieren Bandi Chhor Divas.
Voor veel gezinnen is Diwali ook het feest van Lakshmi, de godin van welvaart en geluk, die welkom wordt geheten in schone en stralend verlichte huizen. De viering beslaat traditioneel vijf dagen, waarbij de hoofdavond, de Lakshmi puja, op de derde dag valt.
Het huis voorbereiden
Voor Diwali wordt het huis traditioneel van boven tot onder schoongemaakt. Het is een manier om ruimte te maken voor nieuwe beginnen. Ruim op, was de gordijnen, poets het koper en veeg de stoep. Verse bloemen, vooral goudsbloemen, en mangobladeren of slingers aan de deur zijn mooie toevoegingen als je ze kunt vinden.
Diya’s en kaarsen
De diya, een klein aarden olielampje gevuld met olie of ghee en een katoenen lont, is het symbool van Diwali. Een rij van die lampjes bij het vallen van de avond langs vensterbanken, trappen en de ingang is de bekendste traditie. Als je dat liever hebt, zijn waxinelichtjes in kleine houders of kaarsen in glazen potjes net zo mooi.
- Zet de lampjes op een stabiel, hittebestendig oppervlak, uit de buurt van gordijnen, papier en decoraties.
- Laat open vuur nooit onbeheerd achter, zeker niet met kinderen en huisdieren in de buurt.
- Groepeer de lichtjes in oneven aantallen of in een eenvoudig patroon. Er zijn geen strikte regels, volg gewoon wat er uitnodigend uitziet.
- Veel mensen steken eerst één lampje aan met een stille wens en gebruiken dat om de andere aan te steken.
Rangoli: kleur voor je voordeur
Rangoli zijn patronen die bij de ingang van het huis worden gemaakt om gasten en, traditioneel, Lakshmi zelf te verwelkomen. Ze worden gemaakt van gekleurd rijstmeel, poeders, bloemblaadjes of zand. Veelvoorkomende motieven zijn lotusbloemen, diya’s, pauwen en geometrische vormen, vaak symmetrisch gerangschikt.
- Kies een gladde, schone plek, zoals een stoep, een dienblad of een plank als het nat weer is.
- Schets je ontwerp eerst luchtig en vul het dan met kleur. Een stippenraster helpt bij de symmetrie.
- Voor een beginnersvriendelijke versie leg je bloemblaadjes of gekleurde linzen in concentrische cirkels, met een diya in het midden.
- Rangoli is van nature vergankelijk. Geniet er een paar dagen van en laat het dan los.
Een eenvoudige Lakshmi puja
Een puja is een ritueel van aanbod en dank en kan heel eenvoudig zijn. Gezinnen hebben hun eigen gebruiken, zie het volgende dus als een zachte schets en niet als een regel:
- Kies een schone, rustige plek, bij voorkeur in de vroege avond na zonsondergang. Leg een doekje op een laag tafeltje en zet een afbeelding of beeld van Lakshmi neer, vaak samen met Ganesha.
- Steek een diya en wat wierook aan.
- Bied verse bloemen, een paar rijstkorrels, fruit en zoetigheid aan.
- Zing of reciteer een gebed, of zit gewoon stil en zeg dank voor wat je hebt.
- Sluit af met een aarti: zwaai een brandend lampje in een zachte cirkel met de klok mee voor het beeld, terwijl een bel klinkt of een lied wordt gezongen.
- Deel de offers daarna als prasad, gezegend voedsel, met iedereen die er is.
Je kunt ook een paar munten of een klein schaaltje rijst bij het beeld zetten als symbool van overvloed.
Zoetigheid en delen
Bij Diwali gaat het net zo goed om mensen als om lichtjes. Gezinnen wisselen doosjes zoetigheid uit, zoals laddu, barfi, gulab jamun en kaju katli, bezoeken buren en vrienden en geven kleine cadeaus. Maak je zelf geen zoetigheid, dan is een doosje uit een Indiase winkel kopen helemaal in de geest van het feest. Gedroogd fruit, noten en dadels vormen ook een mooie gedeelde schaal.
De kern van het feest is vrijgevigheid. Nodig een vriend uit, zet een bordje zoetigheid bij de buren voor de deur of geef aan een goed doel dat je na aan het hart ligt.
Respectvol vieren als het nieuw voor je is
Diwali is van de gemeenschappen die het al eeuwen vieren, en je bent welkom om met een respectvol hart mee te doen. Een paar eenvoudige punten helpen:
- Leer iets over de verhalen en de betekenis en vertel dat als vrienden vragen waarom je het viert.
- Groet mensen met Shubh Deepavali of gewoon Happy Diwali.
- Behandel heilige afbeeldingen, zoals Lakshmi en Ganesha, als meer dan decoratie. Geef ze een schone, eervolle plek, niet op de grond of in de badkamer.
- Vraag vrienden die het vieren naar hun eigen familiegebruiken en luister.
- Kies waar mogelijk kwaliteitsvolle, eerlijk gemaakte spullen en vermijd vuurwerk bij mensen, dieren en droge plekken.
Wil je een beetje van dit licht in je eigen huis brengen? In onze winkel wachten diya’s, kaarsen, wierook en beelden op je. Neem de tijd, kies wat goed voelt en geniet van een warm en stralend Diwali.
